Người quản lý doanh nghiệp nắm vị trí, vai trò rất quan trọng trong quản trị doanh nghiệp. Việc thực hiện trách nhiệm, quyền hạn của người quản lý sẽ làm ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Do vậy, hoàn thiện các quy định pháp lý về trách nhiệm và quyền hạn của người quản lý doanh nghiệp trở nên hết sức cần thiết. Luật doanh nghiệp năm 2020 đã đưa ra những cơ chế kiểm soát chặt chẽ hơn, nâng cao và mở rộng hơn phạm vi chịu trách nhiệm của người quản lý cũng như đặt ra các tiêu chuẩn khắt khe hơn đối với người quản lý doanh nghiệp. Qua đó, Luật đã tạo khung pháp lý nhằm nâng cao năng lực quản trị của doanh nghiệp, góp phần tạo nên sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam.
Doanh nghiệp
Những điểm mới về đăng ký thành lập doanh nghiệp trong Luật Doanh nghiệp năm 2020
Mặc dù không thể phủ nhận những tác động tích cực trong việc tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi của Luật Doanh nghiệp (LDN) năm 2014, nhưng thực tiễn sau 05 năm thực hiện LDN năm 2014 đã cho thấy tồn tại những bất cập nhất định. Vì vậy, LDN năm 2020 đã có những sửa đổi, bổ sung về đăng ký thành lập doanh nghiệp, hướng đến mục tiêu tạo thuận lợi nhất cho hoạt động thành lập và đăng ký doanh nghiệp, cắt giảm chi phí và thời gian trong khởi sự kinh doanh, góp phần nâng xếp hạng chỉ số khởi sự kinh doanh của Việt Nam lên ít nhất 25 bậc theo xếp hạng của Ngân hàng thế giới. Trong bài viết này, tác giả sẽ liệt kê và phân tích những điểm mới đáng chú ý của LDN năm 2020 về đăng ký thành lập doanh nghiệp.
Bảo đảm quyền tự do gia nhập thị trường của doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp năm 2020
Trước yêu cầu đặt ra mạnh mẽ từ sự phát triển của kinh tế thị trường, từ xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, môi trường kinh doanh của Việt Nam liên tục được cải thiện, loại bỏ các rào cản, nhằm thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo đảm các quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp, trong đó có quyền tự do gia nhập thị trường của chủ thể kinh doanh. Theo đó, Luật Doanh nghiệp năm 2020 đã có nhiều quy định nhằm bảo đảm quyền tự do gia nhập thị trường của doanh nghiệp. Bài viết phân tích những điểm mới của Luật Doanh nghiệp năm 2020 nhằm bảo đảm quyền tự do gia nhập thị trường của doanh nghiệp, đánh giá tác động của những quy định này đối với doanh nghiệp trong quá trình gia nhập thị trường hiện nay.
Tổng quan những điểm mới của Luật Doanh nghiệp năm 2020
Luật doanh nghiệp (LDN) năm 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã có những tác động tích cực trong việc tạo lập một môi trường kinh doanh thuận lợi, bình đẳng, thúc đẩy thành lập, phát triển và mở rộng hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp (DN). Với tầm quan trọng trong hệ thống pháp luật Việt Nam, LDN đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử, góp phần không nhỏ vào sự phát triển của nền kinh tế và sự bình ổn xã hội. Bên cạnh những mặt tích cực, một số nội dung của LDN năm 2014 qua hơn 5 năm triển khai thực hiện không còn phù hợp trong hoàn cảnh mới, tạo gánh nặng chi phí, lãng phí thời gian cho DN; một số nội dung cần được sửa đổi để phù hợp với Bộ luật dân sự (BLDS) năm 2015 và các luật chuyên ngành có liên quan mới ban hành. Trước yêu cầu nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh, phù hợp và bắt kịp với xu hướng phát triển chung của thế giới, nâng cao chất lượng tổ chức quản trị DN đạt chuẩn mực của thông lệ tại khu vực và quốc tế đặt trong chiến lược phát triển và hoàn thiện pháp luật Việt Nam, ngày 17 tháng 6 năm 2020 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ họp thứ 9 đã thông qua LDN năm 2020[3]. Bài viết khái quát về cơ sở xây dựng và ban hành LDN năm 2020 và những điểm nhấn về sự kế thừa, phát triển qua các quy định mới, quy định được sửa đổi, bổ sung trong LDN năm 2020[4].
Pháp luật của một số quốc gia trên thế giới quy định về chủ thể thi hành quyết định tuyên bố phá sản và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
Luật phá sản năm 2014 (LPS năm 2014) của Việt Nam đã có hiệu lực thi hành được hơn sáu năm. Trong quá trình áp dụng hầu hết các cá nhân, tổ chức có liên quan đều đánh giá rất cao hiệu quả của LPS năm 2014, đặc biệt là về trình tự thủ tục từ lúc Tòa án thụ lý cho đến lúc ra quyết định tuyên bố phá sản đã được quy định phù hợp, nhanh chóng hơn so với trước đây. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực thì vẫn còn tồn tại một số vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện. Một trong những vấn đề đó là các quy định về chủ thể thực hiện việc quản lý, thanh lý tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã khi mất khả năng thanh toán trong quá trình giải quyết phá sản. Bài viết này nêu lên một số quy định về chủ thể thi hành quyết định tuyên bố phá sản của một số quốc gia trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.
Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Hợp tác xã
Hợp tác xã là mô hình hợp tác, sản xuất, kinh doanh rất phổ biến tại Việt Nam. Tuy nhiên, khác với các loại hình công ty, hợp tác xã hoạt động không chỉ vì mục tiêu lợi nhuận mà còn hướng đến các mục đích xã hội. Chính vì thế, hợp tác xã được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc rất đặc thù. Bài viết nghiên cứu về các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của hợp tác xã, để từ đó, đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và thúc đẩy hơn nữa sự phát triển của mô hình hợp tác xã tại Việt Nam.
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp Việt Nam hiện nay
Luật doanh nghiệp (LDN) năm 2014 đã có những cải cách mạnh mẽ và sâu rộng, trong đó có cải cách về người đại diện theo pháp luật đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc tiến hành các hoạt động kinh doanh và tiến gần hơn với các chuẩn mực của quốc tế. Tuy nhiên, những quy định đó đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập nhất định. Để tiếp tục khắc phục những bất cập, hạn chế trong quy định pháp luật về người đại diện và tạo ra môi trường pháp lý thông thoáng, lành mạnh thúc đẩy các doanh nghiệp phát triển nên LDN năm 2020 đã ra đời thay thế LDN năm 2014. Bài viết này tác giả phân tích thực trạng quy định về người đại diện của doanh nghiệp và đề xuất hướng áp dụng luật doanh nghiệp về người đại diện theo pháp luật của từng loại hình doanh nghiệp trong thời gian tới.
Một số so sánh về công ty cổ phần theo Luật công ty Nhật Bản và Luật doanh nghiệp Việt Nam
Luật công ty (LCT) Nhật Bản và Luật doanh nghiệp (LDN) Việt Nam đều có những qui định tương đồng về quyền của cổ đông như quyền hưởng lợi tức cổ phần, quyền biểu quyết, quyền tự do chuyển nhượng cổ phần, quyền xem xét trích lục các thông tin, v.v… và qui định về tổ chức nội bộ công ty cổ phần (CTCP) bao gồm Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ), Hội đồng quản trị (HĐQT) và Ban kiểm soát (BKS). Bảo vệ cổ đông của CTCP và xây dựng mô hình tổ chức nội bộ phù hợp là những vấn đề trung tâm trong LCT Nhật Bản và LDN Việt Nam.
Chuyên mục: Doanh nghiệp/ Chủ thể kinh doanh và phá sản
Phân tích pháp luật về hộ kinh doanh để tìm ra các bất cập
Hộ kinh doanh là một loại hình kinh doanh đặc biệt có tính đặc thù của hệ thống tổ chức kinh doanh ở Việt Nam. Loại hình này có một số yếu tố thuộc về lịch sử của Việt Nam và một số yếu tố do Nhà nước tạo nên. Hộ kinh doanh được chia thành ba dạng. Nhưng pháp luật Việt Nam không phân tích bản chất pháp lý của mỗi dạng để qui định. Bởi vậy pháp luật đã thiếu rất nhiều giải pháp để giải quyết các tranh chấp liên quan và có nhiều bất cập trong việc điều tiết các mối quan hệ. Bài viết này tập trung vào việc tìm ra các bất cập của pháp luật về hộ kinh doanh.
Chuyên mục: Doanh nghiệp/ Chủ thể kinh doanh và phá sản
Sự cần thiết xây dựng chế định về Công ty hợp vốn cổ phần ở Việt Nam
Sự ra đời và phát triển các loại hình công ty có đóng góp quan trọng trong nền kinh tế thị trường và đảm bảo quyền tự do kinh doanh của công dân. Vì vậy, chế định pháp luật về các loại hình doanh nghiệp luôn là trung tâm trong hệ thống pháp luật kinh doanh của mỗi quốc gia. Các nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng của pháp luật Việt Nam hiện nay khi quy định chế định về các loại hình doanh nghiệp chưa bao quát được các loại hình công ty đã ra đời, phát triển trên thế giới và đã có trong lịch sử pháp luật của Việt Nam. Trong đó, có thể kể đến loại hình công ty hợp vốn cổ phần đã bị pháp luật lãng quên trong quy định hiện hành. Bài viết sau, sẽ phân tích và lí giải sự cần thiết phải xây dựng chế định công ty hợp vốn cổ phần bổ sung vào pháp luật Việt Nam.
Chuyên mục: Doanh nghiệp/ Chủ thể kinh doanh và phá sản